https://lib.journals.pnu.ac.ir/ پژوهش های کتابخانه های دیجیتالی و هوشمند fa daily 1 Thu, 23 Oct 2025 00:00:00 +0330 Thu, 23 Oct 2025 00:00:00 +0330 https://lib.journals.pnu.ac.ir/article_12811.html کتابخانه‌های دانشگاهی با گسترش فناوری‌های دیجیتال بهسوی هوشمندسازی حرکت کردهاند. کتابخانه‌های هوشمند از ابزارهایی مانند اینترنت اشیا، هوش مصنوعی و RFID برای ارائه خدمات پیوسته و شخصی‌سازی‌شده استفاده می‌کنند. با وجود موفقیت کشورهای توسعه‌یافته در زمینه هوشمندسازی کتابخانه‌ها، اما ایران با محدودیت‌های بودجه، نیروی متخصص و زیرساخت مواجه است. این پژوهش وضعیت هوشمندی کتابخانه‌های دانشگاهی کرمانشاه را از دیدگاه کارکنان در پنج مؤلفه فناوری، ساختمان، خدمات، افراد و مقررات هوشمند بررسی می‌کند .روش این پژوهش از نظر هدف کاربردی و به روش توصیفی-پیمایشی انجام شد. جامعه آماری شامل ۵۰ نفر کارکنان کتابخانه‌های دانشگاهی کرمانشاه بود که به روش سرشماری بررسی شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه جادهو و شینو (۲۰۲۰) جمع‌آوری و توسط نرم افزار SPSS نسخه26 تحلیل شدند. آزمون تی تک‌نمونه‌ای برای مقایسه میانگین مؤلفه‌ها با حد متوسط (۳)، کلموگروف-اسمیرنوف برای نرمال بودن داده‌ها و آزمون‌های تی مستقل، من-ویتنی، کروسکال-والیس و پیرسون برای تحلیل تفاوت‌های جمعیتی به‌کار گرفته شد. مطابق یافته‌ها میانگین چهار مؤلفه فناوری هوشمند (۲.۴۷)، ساختمان (۲.۵۵)، خدمات (۲.۷۵) و مقررات (۲.۷۱) کمتر از حد متوسط است (0.05 p<). مؤلفه افراد هوشمند (۲.۹۸) در سطح متوسط قرار دارد (۰.۸۶۸p=). تفاوت معناداری بین جنسیت، رشته، سمت، مقطع و سابقه خدمت مشاهده نشد. کارکنان ۳۱-۴۰ ساله در مؤلفه افراد هوشمند امتیاز بالاتری کسب کردند(۰.۰۲۹ p=). کتابخانه‌های دانشگاهی کرمانشاه از سطح مطلوب هوشمندی فاصله دارند و ضعف در فناوری، زیرساخت، خدمات و مقررات مشهود است. بنابراین مدیران باید ضمن تدوین نقشه راه هوشمندسازی و تامین بودجه کتابخانه‌های دانشگاهی، خدمات دیجیتال را اولویت‌بندی کنند. https://lib.journals.pnu.ac.ir/article_12812.html این پژوهش با هدف تحلیل وضعیت بازاریابی دیجیتال در میان ناشران دانشگاهی سه استان کردستان، همدان و کرمانشاه و ارائه الگویی مناسب انجام شده است. مطالعه حاضر با رویکرد آمیخته (کیفی و کمی) انجام شد. در بخش کیفی، ۱۰ نفر از ناشران دانشگاهی با روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله ‌برفی انتخاب شدند. در بخش کمی، ۱۰ مدیر انتشارات دانشگاهی که دارای وبگاه اینترنتی بودند، به‌صورت سرشماری مورد بررسی قرار گرفتند. داده‌ها در بازه زمانی از مهر تا آذر ۱۴۰3 جمع‌آوری شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته‌ای بود که بر اساس ادبیات موضوع و یافته‌های کیفی طراحی شد. روایی پرسشنامه به ‌صورت محتوایی تأیید شد و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 0.91 محاسبه گردید. داده‌های کیفی با روش کدگذاری اشتراوس و کوربین و داده‌های کمی با نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۲ تحلیل شدند. در بخش کمی از شاخص‌های توصیفی (میانگین، انحراف معیار) و آزمون‌های استنباطی (تی تک‌نمونه‌ای و فریدمن) استفاده شد. تحلیل داده‌ها نشان داد وضعیت بازاریابی دیجیتال ناشران دانشگاهی مورد بررسی در سطحی کمتر از حد مطلوب قرار دارد و بین ابعاد مختلف آن تفاوت معناداری وجود دارد. همچنین نتایج آزمون‌ها بیانگر تفاوت در میزان توجه ناشران به مؤلفه‌های مختلف بازاریابی دیجیتال است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که بهبود بازاریابی دیجیتال در انتشارات دانشگاهی مستلزم توجه هم‌زمان به زیرساخت‌های سازمانی، توانمندسازی نیروی انسانی و تقویت رویکردهای مدیریتی و یادگیری است. بر این اساس، الگوی پیشنهادی پژوهش می‌تواند به‌عنوان چارچوبی کاربردی برای ارتقای عملکرد بازاریابی دیجیتال ناشران دانشگاهی مورد استفاده قرار گیرد. https://lib.journals.pnu.ac.ir/article_12196.html از گذشته تا کنون دستیابی به اثربخشی سازمانی غایت تمام سازمان‌ها بوده‌است. تحقق این امر مستلزم وجود عوامل متعددی همچون رعایت اخلاق حرفه‌ای در سازمان، استقرار هوش سازمانی و مدیریت دانش می‌باشد. هدف پژوهش حاضر تدوین و آزمون مدل علّی اثربخشی سازمانی بر اساس اخلاق حرفه‌ای و هوش سازمانی با نقش واسطه‌ای مدیریت دانش در معلمان دورۀ ابتدایی بود. این پژوهش به لحاظ هدف جزء تحقیقات کاربردی و ازلحاظ روش گردآوری داده‌ها توصیفی از نوع همبستگی می‌باشد. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیۀ معلمان دورۀ ابتدایی شهرستان صحنه به تعداد 199 نفر که با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و با استفاده از جدول مورگان تعداد 150 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل: پرسشنامه‌ی اثربخشی سازمانی پارسونز (۱۹۶۹)؛ اخلاق حرفه‌ای قاسم‌زاده (1393)؛ هوش سازمانی آلبرخت (2003) و مدیریت دانش لاوسن (2003) بود. تحلیل داده‌ها به‌وسیله‌ی نرم‌افزار Smart PLS انجام شد. یافته‌ها نشان داد که اخلاق حرفه‌ای، هوش سازمانی و مدیریت دانش بر اثربخشی سازمانی تأثیر مستقیم دارد. همچنین اخلاق حرفه‌ای و هوش سازمانی بر مدیریت دانش تأثیر مستقیم دارد. اثر غیرمستقیم اخلاق حرفه‌ای و هوش سازمانی با نقش واسطه‌ای مدیریت دانش بر اثربخشی سازمانی معنادار می‌باشد. به‌طورکلی نتیجه می‌شود تدوین و آزمون مدل علّی اثربخشی سازمانی بر اساس اخلاق حرفه‌ای و هوش سازمانی با نقش واسطه‌ای مدیریت دانش با مدل تجربی برازش دارد. https://lib.journals.pnu.ac.ir/article_12568.html هدف این پژوهش، بررسی ابعاد مختلف سواد هوش مصنوعی در میان دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام‌نور مشهد بود. جامعه آماری شامل ۷۸۸ دانشجو بود که از طریق نمونه‌گیری تصادفی ساده، ۲۶۰ نفر انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه محقق ساخته ۳۶ سؤالی با شش مؤلفه «آگاهی و دانش‌پایه»، «مهارت عملی»، «سواد بین‌رشته‌ای»، «اخلاق و چالش‌ها»، «یادگیری مستمر» و «مدیریت تأثیر و احساسات» و طیف لیکرت پنج‌گزینه‌ای از «بسیار کم» تا «بسیار زیاد» گردآوری شد. روایی و پایایی ابزار با نظر متخصصان و ضریب آلفای کرونباخ ۰.۹۴۸ تأیید گردید.یافته‌ها نشان داد که سطح کلی سواد هوش مصنوعی دانشجویان در محدوده «بالای متوسط» قرار دارد. بیشترین سطح مربوط به مؤلفه «مدیریت تأثیر و احساسات» و کمترین سطح به «مهارت عملی» تعلق داشت که نشان‌دهنده وجود فاصله میان دانش نظری و توانمندی‌های کاربردی دانشجویان است. تحلیل‌های مقایسه‌ای بر اساس جنسیت و مقطع تحصیلی نشان داد که دانشجویان مرد و دانشجویان دکتری در اکثر مؤلفه‌ها سطح بالاتری از سواد هوش مصنوعی دارند، اما در مهارت عملی تفاوت معناداری مشاهده نشد که بر ضرورت طراحی برنامه‌های آموزشی عملی تأکید می‌کند.این پژوهش تصویری چندبعدی و دقیق از وضعیت سواد هوش مصنوعی ارائه می‌دهد، تفاوت‌ها بر اساس جنسیت و مقطع تحصیلی را مشخص می‌کند و بر اهمیت آموزش عملی و برنامه‌ریزی هدفمند برای ارتقای توانمندی‌های کاربردی دانشجویان تأکید دارد. این یافته‌ها می‌تواند راهنمای سیاست‌گذاری آموزشی و بهبود برنامه‌های دانشگاهی باشد.