نقش سرمایه اجتماعی در توسعه یادگیری دوسوتوانی و انتقال دانش (مورد مطالعه: اعضای هیئت‌علمی دانشگاه ‌آزاد اسلامی و پیام نور)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران.

2 مربی، گروه مدیریت، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران.

3 کارشناسی ارشد، گروه مدیریت، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران.

10.30473/mrs.2021.49848.1406

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش سرمایه اجتماعی در توسعه یادگیری دوسوتوانی و تأثیر آن بر انتقال دانش در بین اعضای هیئت‌علمی دانشگاه است.
 روش­‌شناسی: این پژوهش کاربردی و به روش پیمایشی – توصیفی و با استفاده از پرسشنامه انجام شده است. جامعه آماری پژوهش اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌های آزاد اسلامی و پیام نور ارومیه و مهاباد به تعداد 421 نفر است که با استفاده از فرمول کوکران، 201 نفر به‌عنوان نمونه آماری انتخاب شده است. تجزیه و تحلیل داده‌ها براساس از روش مدل­یابی معادلات ساختاری (SEM) با کمک نرم‌افزار Smart-PLS صورت گرفته است.
 یافته‌­ها: یافته‌های به دست آمده نشان داد که سرمایه اجتماعی بر توسعه یادگیری دوسوتوانی تأثیر مثبت و معنی‌دار دارد و تأثیر یادگیری دوسوتوانی بر انتقال دانش مثبت و معنی‌دار است و همچنین سرمایه اجتماعی به صورت مستقیم بر انتقال دانش تأثیر معنی‌داری ندارد ولی به صورت غیرمستقیم از طریق یادگیری دوسوتوانی بر انتقال دانش تأثیر مثبت و معنی‌داری دارد.
 بحث و نتیجه‌­گیری: نتایج مشخص می­کند که وجود سرمایه اجتماعی در دانشگاه باعث توسعه یادگیری دوسوتوانی در ابعاد اکتشاف و انتفاع می‌شود که از آن طریق زمینه انتقال دانش بین اعضای هیئت‌علمی دانشگاه فراهم خواهد شد.
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Role of Social Capital in the Development of Ambidexterity learning and Knowledge Transfer (Case Study: Faculty Members of University Islamic Azad and Payam Noor)

نویسندگان [English]

  • Soleiman Ahmadzadeh 1
  • Mohammad Osmani 2
  • Shahnaz Esmaeizadeh 3
1 Assistant Professor, Department of Management, Mahabad Branch, Islamic Azad University, Mahabad, Iran
2 Lecturer, Department of Management, Mahabad Branch, Islamic Azad University, Mahabad, Iran.
3 MSc, Department of Management, Mahabad Branch, Islamic Azad University, Mahabad, Iran.
چکیده [English]

Abstract
Purpose The main purpose of this study is to investigate the role of social capital in the development of ambidexterity learning and knowledge transfer among university faculty members.
 MethodologyThis applied research has been done by survey-descriptive method using a questionnaire. The statistical population of the study is 421 faculty members of Islamic Azad University and Payam Noor University of Urmia and Mahabad. Using Cochran's formula, 201 people have been selected as a statistical sample. Data analysis was performed based on structural equation modeling (SEM) using Smart-PLS software.
 Findings: The results showed that all coefficients related to the paths between the variables of this research (except social capital path on knowledge transfer) were significant. Knowledge is also meaningful. And social capital has a positive and significant effect on knowledge transfer indirectly through to ambidexterity learning.
Conclusion: The results indicate that the existence of social capital in the university promotes the learning of ambiguity in the dimensions of exploration and profit, which will provide the basis for knowledge transfer between faculty members.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ambidexterity Learning
  • Exploration
  • Exploitation
  • Social Capital
  • Transfer of Knowledge
ابیلی، خدایار و زارع خلیلی، مجتبی (1392). رابطه بین سرمایه اجتماعی سازمانی با مدیریت دانش در یک شرکت بیمه دولتی. پژوهشنامه بیمه، 28(2)، 152-129.
احمدزاده، سلیمان و شکوه، زهرا (1399). نقش سرمایه اجتماعی در تحقق نوآوری سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی با تبیین نقش میانجی مدیریت منابع انسانی پایدار. فصلنامه مدیریت نوآوری در سازمان­‌های دفاعی، 3(9)، 178-151.
الوانی، مهدی (1396). مدیریت عمومی، تهران: نشر نی.
الوانی، سید مهدی؛ ناطق، تهمینه و فراحی، محمدمهدی (1386). نقش سرمایه اجتماعی در توسعه مدیریت دانش سازمانی. فصلنامه علوم مدیریت ایران، 2(5)، 75-35.
امینی، علیرضا؛ دولتشاه، پیمان و فتاحی، حمیدرضا (1396). سرمایه اجتماعی، بازاریابی کارآفرینانه و نقش میانجی تسهیم دانش. مدیریت سرمایه اجتماعی، 4(4)، 569-547.
حبیب­زاده، اصحاب و بیجاری، علی‌اکبر (1395). نقش سرمایه اجتماعی در یادگیری سازمانی کارکنان دانشگاه علوم انتظامی امین. فصلنامه مدیریت منابع در نیروی انتظامی، 1(4)، 134-103.
حمیدی زاده، علی؛ کوچک­زاده، زهرا و حاج کریمی، فاطمه (1396). بررسی تأثیر سرمایۀ اجتماعی بر نوآوری سازمانی با تأکید بر نقش میانجی استراتژی‏­های دوگانۀ مدیریت دانش، 4(1)، 75-94.
درویشی، صیاد (1398). نقش میانجی سرمایه اجتماعی در تأثیر عدالت سازمانی و حمایت سازمانی بر پیشگیری از جرم (مطالعه موردی: کلانترهای انتظامی استان قم)، فصلنامه مدیریت سرمایه اجتماعی، 6(2)، 218-197.
دموری، داریوش؛ منصوری، حسین و طاهری دمنه، محسن (1388). بررسی ارتباط مدیریت دانش با سرمایه اجتماعی در دانشگاه آزاد اسلامی (از دیدگاه اعضای هیئت‌علمی دانشگاه یزد)، مجله مدیریت در دانشگاه اسلامی، 13(1)، 65-44.
ذاکر صالحی، غلامرضا (1387). پارادوکس سرمایة اجتماعی تحصیل­کردگان ایرانی بررسی رابطة آموزش عالی و سرمایه اجتماعی در ایران. فصلنامه آموزش مهندسی ایران،10(40)، 25-51.‎
زادغفاری، رامین (1395). دانشگاه و اهداف آن به‌عنوان یک‌نهاد مهم اجتماعی. سومین کنفرانس بین‌المللی روانشناسی، علوم تربیتی و سبک زندگی، دانشگاه تربت‌حیدریه.
زارع صفت، صادق؛ دهقانی، مرضیه؛ حکیم­زاده، رضوان؛ کرمی، مرتضی و صالحی، کیوان (1396). چارچوب فعالیت‌های یادگیری اعضای هیئت‌علمی در برنامه­های درسی توسعه حرفه­ای در رشته علمی STEM. فصلنامه تدریس پژوهشی، 5(4)، 122-99.
سلطانی، مرتضی؛ ابراهیمی، الهام و فتحی، محمدرضا (1394). تحلیل روابط متقابل میان شاخص‌های سرمایه اجتماعی با استفاده از تکنیک فازی دیمتل. مدیریت سرمایه اجتماعی، 2(2)، 199-220.
عبداللهی، محمد و موسوی، میرطاهر (1386). سرمایه اجتماعی در ایران؛ وضعیت موجود، دورنمای آینده و امکان شناسی­گذار. مجله رفاه اجتماعی، 25(6)، 233-195.
علامه، سید محسن؛ طبائیان، ریحانه السادات و توکلی، هدی (1395). تأثیر سرمایه اجتماعی بر تسهیم دانش و سرمایه فکری. فصلنامه مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، 80(25)، 118-101.
علمی، زهرا؛ شارع­پور، محمود و حسینی، سید امیرحسین (1384). سرمایه اجتماعی و چگونگی تأثیر آن بر اقتصاد. مجله تحقیقات اقتصادی، 71، 295-239.
قشقایی­زاده، سفراله و احمدی نیک، فاضل (1396). بررسی نقش میانجی سرمایه اجتماعی در تأثیر رهبری معنوی بر یادگیری سازمانی (مورد مطالعه: واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی استان خوزستان)، مدیریت سرمایه اجتماعی، 4(1)، 136-115.
کوشکی جهرمی، سید نقوی؛ حسین­پور، داود و قربانی­زاده، وجه ا... (a1393). الگوی توسعه یادگیری دوجانبه‌گرایانه در سرمایه فکری: مورد مطالعه صنعت دارویی کشور. پژوهش‌های مدیریت منابع سازمانی، 4(3)، 151-173.
کوشکی جهرمی، علیرضا؛ حسین­پور، داود؛ محمدی مقدم، یوسف و محمدی، رحمان (b1393). الگوی یادگیری دوجانبه­گرایانه و سازگاری آن با اشکال مختلف دارایی­های دانش سازمانی، فصلنامه رشد فناوری، 39، 58-53.
گل محمدنژاد بهرامی، غلامرضا و مهدوی، مولود (1390). بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و مدیریت دانش در دبیرستان­های دخترانه شهر تبریز، فصلنامه تحقیقات مدیریت آموزشی، 2(4)، 91-71.
محسنی­فرد، غلامعلی؛ رضایی، غلامرضا و حسینی­راد، سید علی (1392). رابطه سرمایه اجتماعی با سرمایه فکری و مدیریت دانش (مطالعه موردی: دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارسنجان)، فصلنامه رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 4(3)، 154-139.
ممبینی، یعقوب؛ ابراهیم پور، مصطفی و مرادی، محمود (1393). بررسی ابهامات و نوع­شناسی دوسوتوانی سازمانی در سازمان­های تکنولوژی ­محور. دو فصلنامه توسعه تکنولوژی صنعتی، 23، 72-59.
میرکمالی، سید محمد و نارنجی­ثانی فاطمه. (1387). بررسی رابطه کیفیت زندگی کاری و رضایت شغلی بین اعضای هیئت‌علمی دانشگاه­های تهران و صنعتی شریف.‎ پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، 14(2)، 71-101.
نقوی، میرعلی؛ قربانی­زاده، وجه الله؛ حسین­پور، داود و کوشکی جهرمی، علیرضا (1395). الگوی توسعه یادگیری دوجانبه برای سازمان­ها، فصلنامه مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، 25(80)، 26-1.
وارث، حامد (1380)، سیمای سازمان از نگاه مورگان، دانش مدیریت، 4(52)، 62-27.
وکیلی، یوسف و شهریاری، سلطانعلی (1397). تأثیر سرمایه فکری بر دوسوتوانی سازمانی: نقش تعدیلگر فرهنگ نوآورانه (مورد مطالعه: صنعت برق در کشور)، فصلنامه توسعه کارآفرینی، شماره پیاپی 40، 4(2)، 400-381.
هرندی، عطاالله (1393). تبیین نقش سرمایه اجتماعی و انتقال دانش در یادگیری سازمانی شرکت­های دانش­بنیان. فصلنامه مدیریت توسعه فناوری، 1(4)، 182-161.
هوشیار، وجیهه؛ لگزیان، محمد و بذرگری، مهسا (1393). شناسایی عوامل مؤثر بر فرایند انتقال دانش در سازمان­های شغل سیار. نشریه پژوهشی مدیریت فردا، 13(40)، 106-91.
Ashrafi, N., Xu, P., Kuilboer, J., & Koehler, W. (2006, January). Boosting enterprise agility via IT knowledge management capabilities. In Proceedings of the 39th Annual Hawaii International Conference on System Sciences (HICSS'06) (2, 46a-46a). IEEE.
Birkinshaw, J., & Gibson, C. B. (2004). Building an ambidextrous organisation. Advanced Institute of Management Research Paper, (003).
Chang, S. C., Chiang, C. Y., Chu, C. Y., & Wang, Y. B. (2006). The study of social capital, organizational learning, innovativeness, intellectual capital, and performance. The Journal of Human Resource and Adult Learning. 2(2), 63-71.
Gupta, A. K., Smith, K. G., & Shalley, C. E. (2006). The interplay between exploration and exploitation. Academy of management journal, 49(4), 693-706.
Heisig, P. (2009). Harmonisation of knowledge management–comparing 160 KM frameworks around the globe. Journal of knowledge management, 13(4), 4-31.
Johnson, S. G., Schnatterly, K., & Hill, A. D. (2014). Board composition beyond independence: Social capital, human capital, and demographics. Journal of management, 39(1), 232-262.
Liu, C. H. S. (2018). Examining social capital, organizational learning and knowledge transfer in cultural and creative industries of practice. Tourism Management, 64, 258-270.
Malhotra, Y. (2000). From information management to knowledge management: Beyond the" hi-tech hidebound" systems. In Knowledge management and business model innovation, 115-134.
March, J. G. (1991). Exploration and exploitation in organizational learning. Organization science, 2(1), 71-87.
Nahapiet, J., & Ghoshal, S. (1998). Social capital, intellectual capital, and the organizational advantage. Academy of management review, 23(2), 242-266.
O'Reilly III, C. A., & Tushman, M. L. (2013). Organizational ambidexterity: Past, present, and future. Academy of management Perspectives, 27(4), 324-338.